close
تبلیغات در اینترنت
X ???? ???????
X ???? ???????
مختصری از تاریخ ایل قره پاپاق
loading...

نقده نیوز

ايل بوزچلو در جريان خيزش شاه اسماعيل صفوي جزو آن دسته از ايلات شيعي‌اي بود كه به همراه ديگر ايلاتي چون: شاملو، استاجلو، روملو و ... به ياري وي…

مختصری از تاریخ ایل قره پاپاق

ايل بوزچلو در جريان خيزش شاه اسماعيل صفوي جزو آن دسته از ايلات شيعي‌اي بود كه به همراه ديگر ايلاتي چون: شاملو، استاجلو، روملو و ... به ياري وي قيام كردند و در زمان شاهان صفوي و نيز نادر شاه افشار شاخه‌هايي از اين ايل را به تدريج به گرجستان كوچاندند تا اينان مابين لزگي‌ها و گرجيان حايل شده و از درگيري‌هاي آنان ممانعت كرده و نيز حافظ مرزهاي شمالي ايران باشند.

در ذي‌الحجه سال 1184 ه.ق. محمد مهدي‌بيك اول رئيس ايل بوزچلو بنا به فرمان گرگين‌خان والي گرجستان به سركردگي محال پنبك و لوري و ريش سفيدي مسلمين قريه تركاون از قراي محال پنبك منصوب شد. (تصوير حكم مذكور موجود است.)

با الحاق گرجستان به روسيه، دوره اول جنگ‌هاي ايران و روس شروع شد و در نتيجه ايل بزچلو در معيت سپاه ايران درجنگ‌هاي پارتيزاني عليه قشون روس وارد عمل گرديد و در اين‌باره در كتاب ناسخ التواريخ، سپهر الملك، مطالبي درج شده است و نقي‌بيك به خاطر خدمات ايل و خود به قواي ايران، به لقب خاني مفتخر گشته و بارها مورد تشويق و مرحمت عباس‌ميرزا نايب‌السلطنه و فتحعلي‌شاه قاجار قرار گرفت.(سند ابلاغ مراحم فتحعلي‌شاه نسبت به نقي‌بيك مبني بر قدرداني از وي و ايل بزچلو كه در دفع و رفع كفره ضاله از آن حدود ... تلاش كرده‌اند و اين حكم در رجب‌المرجب 1224 ه.ق. صادر شده، موجود است.)

با الحاق گرجستان و مناطق شمالي ايران طي عهدنامه ننگين گلستان به روسيه تزاري، ايل بوزچالي ناگزير گرديد تا مناطق مورد سكونت خود واقع در بورچالي(پنبك و لوري)گرجستان را رها كند و در اطراف ايروان و درمحال گؤيچه گؤل سكني گزيند.

بعد از گذشت 10 سال و با آغاز دوره دوم جنگ‌هاي ايران و روس، اين بار مناطق علياي رود ارس به تصرف روس‌ها درآمد و بار ديگر روزهاي اشك و خون به حيات ايلي بورچالي‌ها سرك كشيد و ماهني‌هاي سوزناك و غمناكي كه از اين دوره‌ها به يادگار مانده، حاكي از درد و غم و فراق آن روزهاي آتش و خون است از جمله اين ماهني‌ها، ماهني مشهور «ايروان يول‌لاريندا» مي‌باشد:

((ايروان يول لاريندا                   قيز مني ديندير               يار مني ديندير

ايپليكم كول لاريندا                   قيز مني ديندير                يار مني ديندير

ياتايديم قول لاريندا                   قيز مني ديندير               يار مني ديندير

ساغيندا سول لاريندا                قيز مني ديندير               يار مني ديندير

              كويلوم سنين دير ...

آرازين داشقينا باخ                    قيز مني ديندير            يار مني ديندير

اروسون مشقينه باخ                 قيز مني ديندير            يار مني ديندير

آغلايرام درد اليندن                   قيز مني ديندير            يار مني ديندير

دئييللر عشقينه باخ                  قيز مني ديندير            يار مني ديندير

             كويلوم سنين دير ...

آرازيم يئتيش وايا                     قيز مني ديندير             يار مني ديندير

درديميز گلمز سايا                  قيز مني ديندير              يار مني ديندير

بونجا وطن شهيدين                قيز مني ديندير              يار مني ديندير

آپار يئتير دريايا                       قيز مني ديندير               يار مني ديندير

                 كويلوم سنين دير ...»

ايل بوزچالي به ناچار و به خاطر اينكه رود ارس مانع عبورشان به سوي ايران بود، در سال 1244 ه.ق. و بعد از انعقاد عهد نامه تركمن‌چاي مجبور شد رو به خاك عثماني(تركيه) نهاده تا از آنجا به ايران وارد شود و بعد از اينكه يك زمستان را در خاك عثماني و در اطراف نواحي قارص، ارزوم و باش‌قالا ماندند، (در اينجا بود كه تركان عثماني به آنها به خاطر گذاشتن كلاه‌هاي سياه رنگي از پوست بره به سر _ و نيز به تعبير ديگر قارا درتركي به معني بزرگ مي‌باشد، _ آنان را قاراپاپاق ناميدند.) و اين نام بر روي تيره‌هاي ايل بورچالي باقي ماند و فرامين و احكام بعدي حكومت‌هاي مركزي ايران (از سال 1244ه.ق.) جهت اين ايل، به نام ايل قاراپاپاق صادر شده است.

در سال 1244ه.ق. عباس‌ميرزا طي حكمي دستور مي‌دهد تا اين ايل از طريق بندماهي و پل قوتور وارد ايران شده و در اطراف روستاهاي ماكو از جمله آواجيق، شوط و ... و بعداً در روستاهاي سوره سلماس ساكن شوند ... و بالاخره در سال 1245 ه.ق. با واگذاري منطقه سولدوز واقع در جنوب‌غربي درياچه اروميه از طرف عباس‌ميرزا به ايل قاراپاپاخ، اين ايل در سولدوز ساكن شدند و در طي اين كوچ‌ها يعني از بورچالي اراك تا بورچالي گرجستان و از آنجا به اطراف ايروان و نيز اطراف قارص و ارزوم در تركيه و از آواجيق به سولدوز شاخه‌هايي از ايل قاراپاپاخ با طوايفي كه به سولدوز آمدند، همراهي نكرده و ايل مذكور بارها در معرض انشعاب و تجزيه قرار گرفت و از اين رو درحال حاضر افراد ايل مذكور از محال بورچالي واقع درگرجستان گرفته تا مناطقي در آذربايجان و به ويژه جمهوري خود مختار نخجوان، تركيه، استرآباد(گرگان)، همدان و بورچالي اراك، طوايف و تيره‌هاي ايل بورچالي –  قاراپاپاخ پراكنده‌اند. (كه با بررسي و تحقيقات بيشتر مي‌توان مطالب جديدي در رابطه با تاريخ و فرهنگ اين ايل بدست آورد.)

بعد از سكني در سولدوز ايل مذكور همواره مدافع تماميت ارضي و استقلال ايران بوده و همانطور كه در كتب تاريخي نيز اشاره شده علت اصلي ساكن كردن ايل قاراپاپاق در سولدوز توسط شاه قاجار و عباس‌ميرزا، ايجاد امنيت در اين منطقه از كشور بوده است.

از جمله در كتاب تاريخ افشاريه و قيام شيخ عبيداله، (به قلم ميرزا اديب‌الشعرا، به تصحيح پرويز شهريارافشار و محمود راميان) نيز آمده است كه: «مطابق سال 1284 ه . ق طايفه بلباس كه همواره از ايشان به اهالي اروميه و مراغه قتل و غارت‌ها ظهور آمده، سبب سكونت ايل قاراپاپاخ در سولدوز از عهد نايب‌السلطنه محض دفع شر آن طايفه است كه در مقابل ايشان الحق چون سد اسكندرند.»

بعدها در حوادث تاريخي از جمله: جريان شيخ عبيداله شمديني، اسماعيل‌آغا شكاك، جيلوها، مسائل مربوط به حضور روس‌ها و عثماني‌ها در آذربايجان و سولدوز، حكومت فرقه دمكرات آذربايجان به رهبري سيدجعفر پيشه‌وري و جمهوري مهاباد قاضي‌محمد، حضور بارزاني‌ها در سولدوز، حكومت پهلوي، انقلاب اسلامي ايران و نيز جنگ تحميلي، مردم سلحشور اين شهرستان نقش سازنده‌اي در جهت حفظ امنيت و تماميت ارضي ايران ايفا كرده‌اند و شهداي گرانقدري را تقديم راه آزادي و استقلال ايران و حفظ انقلاب اسلامي و در جنگ تحميلي نموده‌اند كه فداكاري‌هاي آنان بايد در تاريخ ثبت شده و از آنان تجليل به عمل آيد. 

تصوير حاج نجفقلي‌خان اميرتومان از سران ايل قاراپاپاق

 

محمد امین رسولزاده بازدید : 674 دو شنبه 4 / 5 / 1389 زمان : 18:01 نظرات ()
ارسال نظر برای این مطلب

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی
تبلیغات
Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
درباره ما
Profile Pic
از کلیه دوستان و همشهریانی که خواهان نویسندگی در این وبلاگ میباشند دعوت به همکاری مینمایم.
اطلاعات کاربری
نام کاربری :
رمز عبور :
  • فراموشی رمز عبور؟
  • آمار سایت
  • کل مطالب : 69
  • کل نظرات : 31
  • افراد آنلاین : 1
  • تعداد اعضا : 0
  • آی پی امروز : 2
  • آی پی دیروز : 12
  • بازدید امروز : 34
  • باردید دیروز : 31
  • گوگل امروز : 0
  • گوگل دیروز : 2
  • بازدید هفته : 65
  • بازدید ماه : 862
  • بازدید سال : 13,376
  • بازدید کلی : 71,257