close
تبلیغات در اینترنت
X ???? ???????
X ???? ???????
بازیهای محلی ایل قاراپاپاق
loading...

نقده نیوز

هنرهاي دستي قاراپاپاقها مانند ساير عشاير ايران در فنون و هنرهائي از قبيل: قالي بافي، جاجيم، جوراب، باشلق، بادش بافي و نمد سازي ـ عباي نمدين چوپاني و جليقه و بادش نمدين و... مهارت داشته‌اند. به دليل حاصلخيزي بيش از حد منطقه زيستي‌شان، به تدريج از اهميت كارهاي فوق كاسته شد تا اينكه پس از سال 1300 غير از جوراب، باشلق و بادش بافي بقيه به فراموشي سپرده شد. جدي‌ترين طايفه از هشت طايفه قاراپاپاق در امور مذكور «جان احمدلوها» بودند كه تا اين اواخر دستگاه «هانا» را رها نمي‌كردند و نيز در بعضي از خانه‌هاي…

بازیهای محلی ایل قاراپاپاق

هنرهاي دستي

قاراپاپاقها مانند ساير عشاير ايران در فنون و هنرهائي از قبيل: قالي بافي، جاجيم، جوراب، باشلق، بادش بافي و نمد سازي ـ عباي نمدين چوپاني و جليقه و بادش نمدين و... مهارت داشته‌اند.

به دليل حاصلخيزي بيش از حد منطقه زيستي‌شان، به تدريج از اهميت كارهاي فوق كاسته شد تا اينكه پس از سال 1300 غير از جوراب، باشلق و بادش بافي بقيه به فراموشي سپرده شد.

جدي‌ترين طايفه از هشت طايفه قاراپاپاق در امور مذكور «جان احمدلوها» بودند كه تا اين اواخر دستگاه «هانا» را رها نمي‌كردند و نيز در بعضي از خانه‌هاي طايفه «قازاق» هم تا سال 1345 دستگاه قالي بافي حضور داشت و كناره هائي بافته مي‌شد.

امروز دستگاه‌هاي متعدد قالي بافي در سلدوز هست كه بيشتر به غير بومياني كه از مناطق بناب و مراغه آمده‌اند تعلق دارد.

كوزه گري بدون چرخ و صرفاً به وسيله دست كاري بود كه افراد زيادي از ايل با آن آشنا بودند و در مواقع ضروري فوراً دست به كار شده و مي‌ساختند. ليكن كوزه گري با چرخ در قريه فرخزاد به عنوان مركز صدور انواع كوزه رواج داشت.

بازي ها:

1ـ چيليك آغاج: (پله دسته): بازي كنان دو گروه مي‌شدند، گروهي در كنار «هوه» ـ چاله كوچك يا علامت كوچكي كه در زمين تعيين مي‌شد ـ به نوبت با تمام قدرت پله را با دسته مي‌زدند. گروه دوم بايد پله را در هوا مي‌زد يا با پرتاب به لب هوه مي‌رسانيدند و آنها را يكي پس از ديگري مي‌سوزانيدند. گاهي قرار مي‌گذاشتند كه گرفتن پله در هوا موجب سوختن همه گروه شود.

اين بازي در اختصاص كودكان نبود. گاهي مردان مسن در دسته‌هاي مختلف وارد اين ميدان مي‌شدند.

2ـ هچ پوچ: بازي كودكانه كه شكل ديگري از همان پله دسته مي‌باشد.

3ـ خاص: يك بازي دو نفري كه رو به روي هم مي‌نشستند و شش چاله كوچك به قطر 7 سانت در دو رديف درست مي‌كردند و دانه‌هاي لوبيا، سنگ ريزه و... با تعداد معيني براي هر يك از بازي كنان انتخاب مي‌كردند. پس از چرخش دانه‌ها هر كدام دانه‌هاي طرف ديگر را مي‌برد، برنده مي‌شد.

يك بازي توام با فكر بود و رابطه زيادي با تفكر داشت.

4ـ آغاج آغاج.

5ـ آرادان خر.

6ـ تولاد دؤيدي ـ دوگدي ـ: تولا: چرخان: بچرخان. دؤيدي: كوبيدن: كوفتن. تولا دؤيدي: چرخاندن و كوفتن.

بازي كنان دو گروه مي‌شدند و براي خشن‌ترين بازي آمده مي‌شدند. گروه اول در داخل يك دايره بزرگ كه در زمين رسم مي‌شد قرار مي‌گرفتند. وسعت دايره، بسته به تعداد گروه بود و دست كم به قطر 5 متر تعيين مي‌گرديد. گروه دوم با طنابهاي 150 سانتي گروه اول را مي‌كوبيدند، و چه كوبيدني!!

طنابها از رشته‌هاي موي بز كه به «چاتي» معروف است، بافته مي‌شد و چون اين بازيها در فصل بي كاري و بارندگي انجام مي‌ياف معمولاً طنابها خيس مي‌شدند و فشار ضربات علاوه بر بازوي (مانند فوتباليست‌هاي امروزي) قوي جوان كشاورز، وزن سنگين طناب نيز بر آن افزوده مي‌شد. حالا نكوب كي بكوب!!

گروه داخل دايره حق استفاده از هيچ ابزار دفاعي يا تهاجمي را نداشتند. حتي دستهايشان نيز حق فعاليت نداشت و تنها مي‌توانستند با پاهايشان طرف مهاجم را بزنند اگر پايشان به مهاجم مي‌رسيد وي سوخته مي‌شد به شرطي كه پاي ديگرِ مدافع از دايره خارج نشود.

گاهي جر و بحثهاي زيادي رخ مي‌داد كه آيا پاي ديگرِ مدافع از خط خارج بوده يا نه و داورها به داوري مي‌پرداختند.

پر سر و صداترين حالت اين بازي كه شبيه «گل» امروزي بود وقتي بود كه صورت بير «تولا بيرشاپ» رخ مي‌داد، فرياد بازي كنان و تماشاچيان ـ معمولاً پيرمردها در زمره تماشاچيان بودند ـ بلند مي‌شد.

شاپ: ضربه پاي مدافع بر بدن مهاجم، را مي‌گفتند اگر صداي طناب مهاجم بر پيكر مدافع و صداي ضربه پاي مدافع بر بدن مهاجم در يك زمان رخ مي‌داد اين حادثه تحقق مي‌يافت.

اين موضوع مَثل شده بود، اگر معامله‌اي يا ازدواجي به آساني انجام مي‌يافت مي‌گفتند فلاني‌ها مسئله را «بيرتولا بير شاپ» كردند.

اين بازي خشن بيش از همه مورد علاقه جوانان «تركاون» بود. در قريه‌هاي ظلم آباد، آغابگلو و دورگه.

محمد امین رسولزاده بازدید : 356 دو شنبه 4 / 5 / 1389 زمان : 17:55 نظرات ()
ارسال نظر برای این مطلب
این نظر توسط گل پسرک شهریوری در تاریخ 1389/5/5 و 4:37 دقیقه ارسال شده است

سلام حاجی جون
عیتون مبارک
به ماهم سر بزنشکلکشکلکشکلک

این نظر توسط گل پسرک شهریوری در تاریخ 1389/5/5 و 4:34 دقیقه ارسال شده است

سلام حاجی جون
به منم سر بزنشکلک


نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی
تبلیغات
Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
درباره ما
Profile Pic
از کلیه دوستان و همشهریانی که خواهان نویسندگی در این وبلاگ میباشند دعوت به همکاری مینمایم.
اطلاعات کاربری
نام کاربری :
رمز عبور :
  • فراموشی رمز عبور؟
  • آمار سایت
  • کل مطالب : 69
  • کل نظرات : 31
  • افراد آنلاین : 1
  • تعداد اعضا : 0
  • آی پی امروز : 0
  • آی پی دیروز : 13
  • بازدید امروز : 2
  • باردید دیروز : 97
  • گوگل امروز : 0
  • گوگل دیروز : 0
  • بازدید هفته : 99
  • بازدید ماه : 467
  • بازدید سال : 5,028
  • بازدید کلی : 77,197